O almorzo do duque de Wessex ou "o efecto patatilla (A proposta de ROG para o Sonigrama 132)

Velaí a proposta de Rodrigo Osorio, cada día máis activo, para o sonigrama 132 do Diario cultural da Radio Galega:

O ALMORZO DO DUQUE DE WESSEX OU “O EFECTO PATATILLA”

O duque de Wessex, sabe que ten que agardar exactamente 57 segundos.

O tempo exacto en que as mastigaduras de Xosé Lamas, un vigués que sempre almorza patatillas, fan desenvolvérense uns papéis engurrados dunha Concellaría de Ferrol; que pola súa banda levan agromar a fonte escura de Toulousse. Gurgullar que fai chover en Ouessant, o que espanta ao vento que comeza a súa invisíbel invasión de Inglaterra acirrando ao tren de Bristol que supera unha mañá máis todas as súas marcas.

Cando a teteira escoita o tren, exactamente 56 segundos despois, anuncia que xa está listo o almorzo do duque.

Poden escoitar a versión lida no programa premendo aquí (a partir do minuto 44:40)

Últimas novas sobre José Biobardi: a estrea atlántica da Marea no Xanrei

O número 17 da revista argentina A media Luz (publicado na primavera austral de 2007) publicou o seguinte artigo asinado por ABR:

A MAREA NO XANREI, UN ESTRIBILLO INÉDITO DE JOSÉ BIOBARDI

A MAREA NO XANREI

Sube coa lúa

a melancolía

“Preamar as oito”

-anunciaba o diario.

A máis afouta onda

móllame o corazón,

móllame o corazón

que se torna pesao

LA MAREA EN EL XANREI¹

Sube con la luna

la melancolía

“Pleamar a las ocho”

-anunciaba el diario.

La ola más osada

me moja el corazón,

me moja el corazón

que se torna pesado.

El manuscrito que publicamos en nuestra portada apareció en el reverso de una factura de alquiler dentro de un ejemplar de Romancero gitano lleno de anotaciones hechas por el tanguista José Biobardi. Afortunadamente, el libro y la factura cayeron en las manos del doctor Luis Alposta que lo puso a disposición de nuestra redacción para sacar a la luz pública este documento singular. El idioma en el que está escrito es, como ya sabrán la mayoría de nuestros lectores, galego lo que parece confirmar las recientes teorías sobre el origen español del célebre cantor.

Los versos no se corresponden con ninguno de los tangos que hasta ahora conocemos de Biobardi, ni tampoco sabíamos que hubiera tangos en galego más allá de las traducciones de clásicos que hizo recientemente Antón Santamarina Delgado para la cantante Graciela Pereira.

Al margen de interpretaciones chovinistas, como la que Aquilino Fernández Artelo sostiene en su estudio As orixes galegas do tango (Los orígenes gallegos del tango) es innegable que la gran afluencia de gallegos a Argentina y Uruguay tuvo que notarse necesariamente en la cultura popular de estos dos países, aunque la influencia puede que no vaya más allá, que no es poco, de una fuente de palabras para el lunfardo y la escuadra gallega de grandes del tango: Víctor Soliño, José Barreiro, Eduardo Calvo, José Vázquez y Manuel Parada. A los que ahora, de confirmarse la tesis que se desprende de este manuscrito, habrá que añadir a José Biobardi.

ABR.

1      No me ha sido posible traducir la palabra “Xanrei” que, casi sin duda, es un topónimo de Galicia. (Nota de ABR na revista A media luz).

Por casualidade lin (e fotocopiei) en 2008 este artigo e anos despois (en 2012), cando xa vivía na Coruña, asistín ao curso do que naceu o colectivo literario In nave civitas; alá, no local do Clube do Mar, tamén estaba Antón Santamarina Delgado, gardián da memoria dos galegos de Buenos Aires. 

Usei aquel artigo do 2008 para armar o meu traballo de fin de curso sobre unha das pedras da península da Torre (o Xanrei) e o retrouso do tango de Biobardi:

Sube coa lúa

a melancolía

preamar as oito

-anunciaba o diario.

A máis afouta onda

móllame o corazón,

móllame o corazón

que se torna pesao.

avivou as súas lembranzas. E el mais Argentina, Tinuca, a súa dona, comezaron a procura nos seus arquivos, e de entre aqueles papeis ultramarinos saiu, por casualidade, o resto do tango A marea no Xanrei.

Logo Xurxo Souto pasoulle a Nacho López a letra recuperada e Nacho armoulle unha música que poidemos escoitar no Borrazás o 22/12/2012.

Os tres trebóns e amigas interpretaron unha versión máis poderosa na primeira actuación (Km. 0) da xira Xangai. 

Este é o video que Teresa Ramiro gravou do evento:

 A marea no Xanrei, Os tres trebóns, Sala Mardi Grass, A Coruña, 26/12/2016.

Vídeo de Teresa Ramiro.

Rematando a Marineda soñada de Urbano Lugrís

O MURAL «MARINEDA SOÑADA» VOLTA AO SEU ESTADO ORIXINAL.

Foto de Javier Alborés para El Ideal gallego.

Tras romper coas súas sinaturas a harmonía orixinal do deseño de Urbano Lugrís, os grafiteiros fixéronse cargo dos custes da pintura necesaria para reparalo.

O pasado 29/12/2016 o mural que Kse (coa colaboración de Choupa, un alumno do IES Eusebio da Guarda que se sumou ao traballo tras coñecer o proxecto) pintou na praza de Pontevedra por iniciativa do colectivo In nave civitas e a asociación cultural O Mural para conmemorar o VII día Lugrís amaneceu cunhas pintadas que rompían a harmonía do horizonte da serigrafía orixinal creada por Urbano Lugrís González.

O propio Kse localizou e falou cos grafiteiros -que como adoitan facer asinaran o su traballo- e tras explicarlles o motivo da obra e a razón pola que se pintara naquel muro comprometéronse a correr cos custes da pintura necesaria para devolvela ao seu estado orixinal.

Após de que os grafiteiros achegaran a pintura, Kse retomou o traballo para rematar o mural e devolver a beleza a ese recuncho da nosa cidade que xa luce sen aquelas sinaturas.

O grafiti ficará rematado, se Neptuno quere, esta semana.

Máis en:

In nave civitas:  VII día Lugrís

 

Constelación decimoctava:

• Grafiti sobre mural
• Marineda soñada, de Urbano Lugrís.

Os medios locais tamén nolo contan:

Radio Coruña: La marineda soñada de Lugrís, a punto de salir a la luz en forma de grafitti.

Coruña en la onda: Les contamos la historia del grafiti de la plaza de Pontevedra. (A partir do minuto 46:41)

El Ideal gallego: El grafiti en homenaje a Lugrís vuelve a estar limpio de pintadas.

Sobre Urbano Lugrís en Ondas do cárcere

O pasado venres (13/01/2017) as amigas de Proxecto Cárcere convidaron a Rodrigo Osorio a falar de Urbano Lugrís González no seu Ondas do Cárcere.

Se querede podedes escoitar o programa aquí:

Atrás queda mañá no Diario Cultural da RG

Os amigos do Diario Cultural da RG leron hoxe a  proposta  do meu querido alter ego para o sonigrama 68: Atrás queda mañá

Poden escoitalo premendo aquí (a partir do min. 44:20, aprox)

Atrás queda mañá (sonigrama 68)

Proposta de ROG para o sonigrama 68 do Diario cultural da Radio galega:

Non é doado fuxir de cada día:

coller un cadilac

-un vello coche sen dirección hidraúlica-

           (Na radio só emiten falsos temas de onte)

e demasiado amodo

deixar atrás as mesas de cociña.

O escai do asento queima

como a lista da compra:

mellor paro na selva

             (os catro intermitentes)

E,

ainda que morra afogado,

provocarei á besta,

o rei dos paxaros carnívoros,

trotando cos meus

diante das súas fauces.

Para que vou acordar

se son quen son:

un centauro azul e retroactivo?

Poden escoitar os sons que me ¿inspiraron? premendo aquí.

A marea no xanrei, de José Biobardi

Xanrei, por Roberto Castro da Librería Sisargas

(Debuxo inspirado no tango de José Biobardi)

Eu varado no Xanrei

agardo por miña amada,

baixo a luz do albor,

nesta rocha fronteiriza

entre o meu mundo e o seu
na que vivimos os dous

unha hora cada día,

unha pinga no eterno,

antes de saír o sol.

Na que bailamos ben xuntos

e nos amamos a modo

antes de saír o sol.

Retrouso:

Sube coa lúa
a melancolía  
preamar ás oito
-anunciaba o diario.  
A mais afouta onda 
móllame o corazón
móllame o corazón  
que se torna pesao.

Ninguén aprobou o noso,

advertironnos ben cedo

que cerca estaba o final:

“Nunca un home mariño

e unha mariscadora

xuntos poderán vogar!”

Pero todos estes meses

de soñar e bailar xuntos

foron quen de me enganar

crin que dúas vontades

lonxe de todo prexuizo

poden vaciar o mar.

(Retrouso)

Onte non veu á cita

e a ausencia sen aviso

confirmoume o peor

que o seu bico doutro día,

un trebón nas nosas bocas,

anunciábame o adiós,

o naufraxio das linguas,

o pique da miña vida,

a quebra do corazón,

o afundimento de todo

o garete das palabras

a deriva do aló.

(Retrouso)

Na entrada sobre o III día Urbano Lugrís  xa expliquei algo mais sobre este tango de José Biobardi.

Días despois Nacho López, de Jarbanzo negro e mil proxectos máis, envioume unha versión que segúndo él é unha grabación sinxelinha para ter a idea, hai cousas que se poden millorar e outras que se poden cambiar. 

Poden escoitala pulsando no título:

A marea no Xanrei, de José Biobardi 

(Arranxos musicais e interpretación Nacho López)

A elección (Sonigrama 67)

Esta é a nova proposta de Osorio para o sonigrama 67 do Diario cultural da Radio Galega:

A elección

“Aqui ten que ser”

- Bos días! Onde teñen...? Grazas, xa as vexo ao fondo do pasillo.

“A ver esta... Que preguiza! A vermella aquela ten boa pinta...” 

“É lenta, moi pausada, lenta dabondo.” 

“E aquela sinxeliña do recuncho?” 

“Si, señor. Esta é...”

- Canto custa? Aquí ten. Pódema envolver para agasallo?
-  Bo día!

***

- Pinocchio, ven un momento. Teño unha cousa para ti. 
- Papa, é...

- Si, meu ben, a túa alma: un espíritu firme, animoso, alegre. O ritmo que te levará ao futuro.

Lérona (e interpretarona moi ben) en antena o 10.01.2013 . Podedes escoitar a versión que fixeron neste enlace a partir do minuto 45:28


Diario cultural do 10.01.2013

Os sons que ten que inspirar o sonigrama os poñen despois, podedes escoitalos tamén no feisbuc do Diario cultural.

Opus 139: Noé (Balada en Re)

Donas e cabaleiros, para este Atardecer do Gaiás logramos traer un experimento musical que ven de abraiar no Campionato Intercontinental de Música Extemporánea. Con vostedes a zoorquestrina do mestre Trolichevonski!

“ Imos aló.”

“Branquiña en tempo...

“...e Rubia tamén.”

“Ben, Branca”

- Amodo, Rubia, acurta o berro.

“1, 2...”

“O do elefante foi un risco pero a peza necesitaba algo de rocanrol.”

“1, 2...”

“Entra o oso”

“Un galo? De quen é ese galo?”

 - Queto, Sinbad, deixa o galo! Vladimir, lonxe de Branca!

- Que alguén ate ás bestas

 - Fuxaaaaaan,...

Este conto de Osorio (que só ten sentido, de telo, se se escoita cos sons) ven de gañar o 55.º concurso semanal de contos (sonigramas) do programa Diario Cultural da Radio Galega.

Os do programa propoñen unha secuencia sonora que tes que encher cun relato e esta foi a proposta do meu alter ego. Na seguinte ligazón vai o día co leron en antena:

Diario cultural: 06.07.2012 (a partir do min. 42:09)

E aquí a montaxe que fixeron os do Diario Cultural:

Diario cultural: 09.06.2012 (a partir do min. 42:55)

Por certo que esta non é a primeira aventura de Igor Trolichevonski (o apelido é difícil de pronunciar, non o nego, pero os locutores líanse de máis) os máis memoriosos de vostedes se lembraran de esta outra:

Opus 136: Estío (Canción en La menor)

Canciones enlazadas

La omnisciencia:

(Sé, Siniestro Total, Country & Western)

y la omnipotencia:

(Hay un hombre en España que lo hace todo, 

Astrud, Todo nos parece una mierda, 2004)

Su nombre era el de todas las mujeres, de Loquillo

Una buena noticia me llega desde las ondas de Radio 3: Loquillo ha decidido poner música  a unas cuantos poemas de Luis Alberto de Cuenca. A mi que soy muy aficionado a los versos y canciones de de Cuenca y al rock esta versión del  Political incorrectness de su libro La vida en llamas (Visor, 2006) me pone los dientes largos.

Canciones enlazadas (I)

En el estupendo tango Garufa, una oda al rey de la farra nocturna, se admira del protagonista, entre otras costumbres, su falicidad para bailar cualquier ritmo: 

(...) sos capaz de bailarte “La Marsellesa”,

“La marcha Garibaldi” y “El trovador” (...)

Garufa, por Malevaje (2007)

la versión de la orquesta de Carlos Figari con Tita Merello la pueden escuchar aquí.

Esta capacidad del juerguista que apreciaron en 1927 Victor Soliño y Roberto Fontaina se mantiene en el tiempo porque, años después, Siniestro Total reivindicó ritmos tan dispares como el vals de viena, el Himno de Riego, el Adagio de Albinoni, la jota aragonesa, El cóndor pasa, Smoke on the water, el himno de la alegría y, otra vez, “La Marsellesa” para menear el bullarengue :

Menea el bullarengue, por Siniestro Total.

¡Bailemos pues, señora, La Marsellesa!

Ecos de Francia, por Django Reinhardt y el quinteto del Hot Club de France con Stéphane Grappelli (31/01/1946).

Asa/Aretha

En el vídeo musical de la canción Be my man Asa

homenajea la escena que Aretha Franklin protagonizaba en la película de los Blues brothers.

Dos buenas canciones para estrenar esta sección, RADIO 18, que nace un domingo lluvioso.